KhoiLuong.comKhối Lượng
Cân đúng cách, theo dõi đúng

Chọn cân sức khoẻ ở nhà: cân cơ hay cân điện tử, độ chia và tải trọng cần xem

Cân sức khoẻ ở nhà nên có độ chia 0,1 kg, mức cân tối đa dư so với người dùng, mặt cân rộng chống trượt. So sánh cân cơ, cân điện tử và cách đọc thông số.

A Vietnamese couple in casual clothes compares two bathroom scales held in their hands in a bright home goods store aisle, seen from behind at shoulder height, neutral light

Với mục đích theo dõi cân nặng ở nhà, một chiếc cân điện tử có độ chia 0,1 kg, mức cân tối đa cao hơn cân nặng của người nặng nhất trong nhà ít nhất vài chục ký, mặt cân đủ rộng và chống trượt là lựa chọn hợp lý cho phần lớn gia đình. Cân cơ dùng lò xo vẫn dùng được nhưng khó đọc chính xác dưới nửa ký.

Các chức năng thêm như đo mỡ, đo cơ, kết nối điện thoại không làm con số cân nặng chính xác hơn. Thứ quyết định chất lượng theo dõi là cân cho số lặp lại ổn định và bạn dùng nó đúng quy trình. Phần dưới đây giải thích hai loại cân hoạt động thế nào, so sánh trong một bảng, hướng dẫn đọc thông số trên hộp, có ví dụ vì sao độ chia quan trọng, và những thứ không đáng trả thêm tiền.

Hai loại cân và cách chúng đo

Cân cơ, nhiều người gọi là cân đồng hồ, dùng lò xo và hệ đòn bẩy. Khi bạn đứng lên, lực ép làm lò xo dãn ra, chuyển động đó quay một chiếc kim hoặc một đĩa số. Cân cơ không cần pin, bền, rẻ, nhưng lò xo mỏi dần theo năm tháng, kim có thể không về đúng số 0, và mặt số thường chỉ chia vạch 0,5 kg hoặc 1 kg. Đọc chính xác tới 0,2 kg trên mặt số tròn nhỏ gần như không thể.

Cân điện tử dùng các cảm biến lực đặt ở chân cân hoặc dưới mặt cân. Cảm biến biến lực ép thành tín hiệu điện rất nhỏ, mạch điện đổi tín hiệu đó ra số và hiện lên màn hình. Cân điện tử phổ biến cho phép đọc tới 0,1 kg, có loại tới 0,05 kg. Nhược điểm là cần pin, nhạy với mặt sàn không phẳng, và chất lượng cảm biến giữa các loại cân chênh nhau nhiều dù màn hình đều hiện số thập phân trông rất chính xác.

Cả hai loại đều đo cân nặng bằng lực ép xuống, nên đều bị ảnh hưởng bởi cách đặt cân và cách đứng. Một chiếc cân điện tử tốt đặt trên thảm có thể cho số kém tin hơn một chiếc cân cơ đặt trên sàn gạch phẳng.

So sánh cân cơ và cân điện tử cho việc theo dõi ở nhà

Bảng dưới đây so sánh theo những tiêu chí liên quan trực tiếp tới việc theo dõi cân nặng:

Tiêu chíCân cơ (lò xo)Cân điện tử
Độ chia thường gặp0,5–1 kg0,1 kg, có loại 0,05 kg
Đọc sốĐọc kim trên mặt số, dễ lệch theo góc nhìnSố hiện rõ, có loại tự khoá số
Độ ổn định theo thời gianLò xo mỏi, cần chỉnh kim về 0 thường xuyênỔn định nếu pin đủ và đặt đúng sàn
Nguồn điệnKhông cầnCần pin hoặc sạc; pin yếu làm số lệch
Độ nhạy với mặt sànCóCó, thường nhạy hơn
Hợp vớiNgười chỉ cần kiểm tra thô, nơi khó thay pinNgười muốn theo dõi xu hướng, tính trung bình

Nếu mục đích của bạn là tính trung bình 7 ngày hay so tháng với tháng, cân điện tử chia 0,1 kg là lựa chọn phù hợp hơn hẳn. Nếu bạn chỉ cần biết cân nặng nằm quanh mức nào, ví dụ cho người lớn tuổi ở quê ít dùng thiết bị điện, cân cơ vẫn làm tốt việc đó.

Đọc thông số trên hộp cân

Mức cân tối đa. Thường ghi dạng "tối đa 150 kg" hay "180 kg". Nên chọn mức cao hơn người nặng nhất trong nhà ít nhất 30 tới 50 kg. Cảm biến làm việc gần mức tối đa thường kém chính xác và nhanh hỏng hơn.

Mức cân tối thiểu. Nhiều cân phòng tắm không cân được vật quá nhẹ, mức tối thiểu có thể vài ký. Thông số này quan trọng khi bạn muốn dùng cân để thử với vật biết trước khối lượng.

Độ chia, còn gọi là bước nhảy. Đây là đơn vị nhỏ nhất màn hình hiện được, ví dụ 0,1 kg. Độ chia không phải độ chính xác. Một cân chia 0,1 kg vẫn có thể lệch 0,3 kg so với khối lượng thật; độ chia chỉ cho biết cân hiện được thay đổi nhỏ tới đâu.

Sai số công bố. Một số hộp ghi sai số theo dải cân, ví dụ trong khoảng nào thì lệch tối đa bao nhiêu. Nếu không ghi, hãy coi như chưa biết và tự thử sau khi mua.

Đơn vị đo. Kiểm cân có đặt được về ki-lô-gam và không tự nhảy sang pound sau khi thay pin. Một pound bằng khoảng 0,454 kg; con số 132 trên màn hình đang ở chế độ pound tương đương khoảng 60 kg.

Vì sao độ chia quan trọng: cùng một người, ba loại cân

Giả định cân nặng thật của anh Khang ở hai buổi sáng là 57,20 kg và 57,40 kg, tức tăng thật 0,2 kg. Ba chiếc cân hoàn toàn đúng nhưng độ chia khác nhau sẽ hiện như sau, mỗi cân làm tròn về vạch gần nhất:

Độ chia của cânSáng thứ nhất (57,20)Sáng thứ hai (57,40)Thay đổi hiện trên cân
0,05 kg57,20 kg57,40 kg+0,20 kg
0,1 kg57,2 kg57,4 kg+0,2 kg
0,5 kg57,0 kg57,5 kg+0,5 kg

Với cân chia 0,5 kg, 57,20 gần vạch 57,0 hơn (cách 0,20) so với vạch 57,5 (cách 0,30), nên hiện 57,0; còn 57,40 gần vạch 57,5 hơn (cách 0,10) nên hiện 57,5. Thay đổi thật 0,2 kg bị phóng lên thành 0,5 kg. Ngược lại, nếu hai sáng là 57,30 và 57,60, cân 0,5 kg hiện 57,5 cả hai lần, thay đổi thật 0,3 kg biến mất.

Đây là lý do cân chia 0,5 kg không hợp để tính trung bình hằng ngày: sai số làm tròn lớn hơn chính những thay đổi bạn muốn thấy. Còn chênh giữa chia 0,1 kg và chia 0,05 kg thì nhỏ hơn nhiều so với dao động tự nhiên của cơ thể, nên trả thêm tiền cho 0,05 kg thường không đáng.

Mặt cân, chân cân và người dùng lớn tuổi

Những chi tiết vật lý này ít được ghi nổi bật trên hộp nhưng ảnh hưởng nhiều tới việc dùng hằng ngày:

  • Mặt cân đủ rộng. Bàn chân to hoặc người đứng chưa vững cần mặt cân rộng để đặt hai chân thoải mái, không phải khép chặt.
  • Bề mặt chống trượt. Mặt kính bóng rất trơn khi chân còn ẩm sau khi tắm. Với người lớn tuổi, mặt cân có vân nhám hoặc lớp chống trượt an toàn hơn.
  • Cân thấp, mép không sắc. Cân dày phải bước cao lên; cân mỏng dễ bước nhưng cần chân cân chắc chắn.
  • Số to, rõ, đọc được khi đứng. Người đeo kính lão thường phải cúi xuống nhìn số, dễ mất thăng bằng. Màn hình số lớn, tương phản cao giúp đọc khi vẫn đứng thẳng.
  • Tự bật khi bước lên. Không phải cúi xuống bấm nút hay gõ chân, nhất là với người đau lưng, đau khớp gối.
  • Pin dễ thay. Ngăn pin vặn bằng tay hoặc đồng xu tiện hơn loại phải dùng tua vít nhỏ.

Nếu cân cho cha mẹ lớn tuổi, nên cho họ thử bước lên ngay ở chỗ mua hoặc khi nhận hàng, xem có cảm thấy vững không. Người đứng không vững nên cân ở cơ sở y tế có cân ghế ngồi hoặc có tay vịn.

Những thứ không đáng trả thêm tiền

Cân sức khoẻ có rất nhiều mẫu chênh nhau vài lần về giá. Với mục đích theo dõi cân nặng, các khoản dưới đây thường không làm việc theo dõi tốt hơn:

  • Độ chia nhỏ hơn 0,1 kg. Cơ thể người lớn tự dao động vài trăm gam mỗi ngày; con số ở hàng phần trăm ký không mang thêm thông tin.
  • Nhiều chỉ số trên màn hình. Mười mấy chỉ số ước tính không làm con số cân nặng đúng hơn, lại dễ khiến bạn lo về những con số kém tin cậy.
  • Màn hình màu, hiệu ứng. Số to, tương phản rõ quan trọng hơn màu sắc.
  • Chức năng nhận diện nhiều người dùng tự động. Tiện nhưng có thể gán nhầm khi hai người trong nhà nặng gần nhau; ghi sổ tay cho mỗi người cũng làm được việc này.
  • Lời quảng cáo "chính xác tuyệt đối". Không có cân nào chính xác tuyệt đối. Thứ cần xem là cân cho số lặp lại ổn định khi bạn tự thử.

Ngược lại, có hai thứ đáng trả thêm: mặt cân rộng chống trượt nếu nhà có người lớn tuổi, và mức cân tối đa đủ dư nếu nhà có người nặng cân. Hai thứ này liên quan trực tiếp tới an toàn và độ bền.

Năm việc làm trong tuần đầu với cân mới

Một chiếc cân mới chỉ đáng tin sau khi bạn biết nó hoạt động thế nào trên sàn nhà mình. Tuần đầu tiên, làm lần lượt:

  1. Chọn chỗ đặt cố định: sàn gạch phẳng, cứng, khô ráo, không phải thảm, không đè lên rãnh thoát nước.
  2. Kiểm đơn vị đang là ki-lô-gam, nhập chiều cao và tuổi đúng nếu cân có chức năng đo thêm.
  3. Cân liên tiếp năm lần, bước xuống hẳn giữa các lần, xem số chênh nhau bao nhiêu. Chênh một, hai vạch là bình thường.
  4. Trong mấy ngày đầu, nếu vẫn còn cân cũ, cân cả hai vào cùng buổi sáng để biết hai chiếc lệch nhau bao nhiêu, rồi ghi lại.
  5. Bắt đầu chuỗi theo dõi mới từ ngày dùng cân mới, ghi chú "đổi cân" trong sổ để không trộn số của hai cân.

Năm việc này mất chưa tới nửa giờ tổng cộng nhưng giúp tránh tình huống phổ biến: đổi cân, thấy số khác vài trăm gam, rồi tưởng cơ thể thay đổi.

Có cần cân đo mỡ, đo cơ không

Nhiều cân điện tử hiện nay kèm chức năng đo mỡ, cơ, nước bằng cách cho một dòng điện rất yếu đi qua cơ thể. Con số cân nặng trên những cân này về bản chất giống cân thường; các chỉ số còn lại là ước tính từ công thức, dao động theo lượng nước trong người và kém chính xác hơn cân nặng nhiều. Nếu bạn chỉ cần theo dõi cân nặng, không cần trả thêm cho các chức năng này.

Nếu bạn vẫn muốn có, hãy coi các con số thêm là thông tin tham khảo xu hướng, đo cùng điều kiện mỗi lần. Người có máy tạo nhịp tim hoặc thiết bị y tế cấy ghép khác, và phụ nữ đang mang thai, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng chế độ đo bằng dòng điện; nhiều cân cho phép tắt chế độ này và chỉ cân nặng.

Chức năng kết nối điện thoại tiện cho việc ghi số tự động, nhưng một cuốn sổ hay bảng tính tự ghi làm cùng việc đó. Chọn cân theo độ ổn định của con số cân nặng trước, chức năng thêm sau.

Câu hỏi thường gặp

Cân điện tử có chính xác hơn cân cơ không?

Cân điện tử thường cho phép đọc chi tiết hơn, tới 0,1 kg, và ít bị lệch do góc nhìn. Nhưng độ chính xác thật còn tuỳ chất lượng cảm biến, pin và mặt sàn. Một cân điện tử kém đặt trên thảm có thể kém tin hơn cân cơ tốt trên sàn gạch.

Độ chia 0,1 kg và 0,05 kg có khác nhau nhiều không?

Với việc theo dõi cân nặng người lớn thì khác biệt rất nhỏ, vì cơ thể tự dao động vài trăm gam mỗi ngày. Độ chia 0,1 kg là đủ. Độ chia 0,5 kg thì quá thô để tính trung bình hằng ngày.

Nên chọn cân tối đa bao nhiêu ký?

Nên chọn mức cân tối đa cao hơn người nặng nhất trong nhà ít nhất 30 tới 50 kg. Cảm biến làm việc thường xuyên gần mức tối đa dễ kém chính xác và nhanh xuống cấp hơn.

Cân mặt kính có tốt hơn cân mặt nhựa không?

Chất liệu mặt cân không quyết định độ chính xác. Mặt kính dễ lau nhưng trơn khi chân ướt; mặt nhựa nhám an toàn hơn cho người lớn tuổi. Hãy ưu tiên độ vững và chống trượt hơn vẻ ngoài.

Có cần mua cân đắt tiền để theo dõi cân nặng không?

Không cần. Một chiếc cân điện tử phổ thông chia 0,1 kg, cho số lặp lại ổn định khi bạn cân nhiều lần liền nhau, là đủ cho việc theo dõi xu hướng. Dùng đúng giờ, đúng quy trình quan trọng hơn giá tiền.

Cân bị nhảy sang đơn vị pound thì đổi thế nào?

Nhiều cân có nút hoặc công tắc nhỏ ở mặt dưới để chọn đơn vị, xem hướng dẫn đi kèm. Nếu cần đổi tạm, nhân số pound với khoảng 0,454 để ra ki-lô-gam, ví dụ 132 pound tương đương khoảng 60 kg.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138