KhoiLuong.comKhối Lượng
Vòng eo và hình dáng cơ thể

Vòng eo bao nhiêu là chuẩn: ngưỡng cho nam, nữ và người châu Á

Ngưỡng vòng eo thường dùng cho người châu Á là 90 cm với nam và 80 cm với nữ; ngưỡng của Tổ chức Y tế Thế giới cao hơn. Cách đọc số đo và giới hạn của ngưỡng.

A middle-aged Vietnamese man in a light blue shirt stands while a nurse measures his waist at a clinic measuring station, viewed from behind, soft white light

Với người châu Á, trong đó có người Việt, ngưỡng vòng eo thường dùng là 90 cm đối với nam và 80 cm đối với nữ: từ mức này trở lên, mỡ vùng bụng được xem là cao hơn mức nên có và đáng được để ý. Ngưỡng do Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra cho người gốc châu Âu cao hơn, ở mức 94 cm với nam và 80 cm với nữ, kèm một mức thứ hai là 102 cm và 88 cm.

Ngưỡng là một đường kẻ để sàng lọc, không phải lời phán về sức khoẻ của riêng bạn. Con số chỉ có ý nghĩa khi đo đúng chỗ, và nên đọc cùng chiều cao, BMI và các chỉ số khám định kỳ khác. Phần dưới giải thích vì sao có hai bộ ngưỡng, cách đặt số đo của bạn vào bảng, những người mà ngưỡng chung khó áp dụng, và khi nào nên đem số đo đi hỏi.

Bảng ngưỡng vòng eo phổ biến cho người lớn

Bảng dưới đây gom hai bộ ngưỡng hay được nhắc tới nhất. Số đo được hiểu là vòng eo đo ở điểm giữa xương sườn cuối và mào chậu, hoặc theo cách của nơi khám bạn.

NhómNamNữCách hiểu thường gặp
Ngưỡng thường dùng cho người châu Átừ 90 cmtừ 80 cmMỡ vùng bụng cao hơn mức nên có; nên theo dõi và trao đổi khi khám
Tổ chức Y tế Thế giới, mức thứ nhấttrên 94 cmtrên 80 cmNguy cơ các vấn đề chuyển hoá bắt đầu tăng
Tổ chức Y tế Thế giới, mức thứ haitrên 102 cmtrên 88 cmNguy cơ tăng rõ, thường được khuyên kiểm tra thêm

Hai mức của Tổ chức Y tế Thế giới được xây dựng chủ yếu từ số liệu của người gốc châu Âu. Với người châu Á, nhiều hướng dẫn trong khu vực dùng mức 90 cm và 80 cm vì ở cùng một vòng eo, người châu Á thường có tỷ lệ mỡ cơ thể và mỡ quanh nội tạng cao hơn.

Nếu nơi bạn khám sức khoẻ dùng một ngưỡng khác bảng này một chút, đó không phải là sai: các tổ chức y tế đã đưa ra một số mức hơi khác nhau, và nơi khám thường thống nhất một bộ để dùng nội bộ.

Vì sao người châu Á dùng ngưỡng vòng eo thấp hơn

Ý tưởng của ngưỡng vòng eo là bắt được những người có nhiều mỡ ở vùng bụng, nhất là phần mỡ nằm sâu quanh các cơ quan trong ổ bụng. Khi so những người cùng vòng eo, người châu Á thường có khung xương nhỏ hơn, chiều cao thấp hơn, và tỷ lệ mỡ trên tổng khối lượng cơ thể cao hơn so với người gốc châu Âu. Vì vậy cùng một vòng eo 92 cm có thể là mức trung bình ở nơi này nhưng là mức cao ở nơi khác.

Các khảo sát ở châu Á cho thấy những thay đổi chuyển hoá như huyết áp, đường huyết, mỡ máu bắt đầu nhích lên ở vòng eo thấp hơn so với ngưỡng chung. Đó là lý do nhiều hướng dẫn trong khu vực chọn mức 90 cm cho nam và 80 cm cho nữ. Điều này giống chuyện BMI: ngưỡng thường dùng cho người châu Á là 23 và 25, thấp hơn mức 25 và 30 của Tổ chức Y tế Thế giới.

Với người Việt sống ở nước ngoài, hoặc người có cha mẹ thuộc hai nhóm khác nhau, cách thực tế là dùng ngưỡng mà nơi khám của bạn áp dụng, và hỏi lại nếu không chắc. Không có ngưỡng nào khớp hoàn hảo với mọi người; ngưỡng chỉ là đường kẻ chung để biết lúc nào nên nhìn kỹ hơn.

Đặt số đo của bạn vào bảng: ba ví dụ tính sẵn

Ba ví dụ giả định dưới đây đều dùng ngưỡng thường dùng cho người châu Á. Mỗi người đã đo hai lần buổi sáng và lấy trung bình.

  1. Chị Lan, cao 1,58 m, vòng eo 76 cm. So với ngưỡng 80 cm của nữ, chị thấp hơn 80 − 76 = 4 cm. Vòng eo nằm dưới ngưỡng; chị chỉ cần tiếp tục đo lại vài tháng một lần để biết xu hướng.
  2. Anh Hùng, cao 1,70 m, vòng eo 92 cm. So với ngưỡng 90 cm của nam, anh cao hơn 92 − 90 = 2 cm. Theo ngưỡng của Tổ chức Y tế Thế giới, 92 cm vẫn dưới mức 94 cm. Hai bộ ngưỡng cho hai cách đọc, nên anh nên mang số đo này trao đổi trong lần khám tới thay vì tự kết luận.
  3. Cô Hạnh, 58 tuổi, cao 1,52 m, vòng eo 89 cm. Vòng eo cao hơn ngưỡng 80 cm là 89 − 80 = 9 cm, và cũng cao hơn mức thứ hai 88 cm của Tổ chức Y tế Thế giới. Đây là con số nên được đưa vào buổi khám định kỳ, cùng với huyết áp và các xét nghiệm mà nhân viên y tế đề nghị.

Để ý rằng không ví dụ nào kết thúc bằng một nhãn bệnh. Ngưỡng chỉ cho biết số đo của bạn nằm ở vùng nào; việc vùng đó có ý nghĩa gì với sức khoẻ của riêng bạn cần thêm thông tin mà thước dây không có.

Những người mà ngưỡng chung khó áp dụng

Người rất thấp hoặc rất cao. Ngưỡng vòng eo là một con số cố định, không điều chỉnh theo chiều cao. Một phụ nữ cao 1,45 m và một phụ nữ cao 1,75 m cùng vòng eo 78 cm thì phân bố mỡ có thể rất khác. Với nhóm này, tỷ lệ eo trên chiều cao thường được dùng để bổ sung.

Người cao tuổi. Cột sống cong, cơ bụng yếu đi và chiều cao giảm theo tuổi làm vòng eo có xu hướng lớn hơn dù lượng mỡ không đổi nhiều. Nhân viên y tế thường đọc vòng eo của người cao tuổi cùng với cân nặng, sức cơ và khả năng đi lại.

Phụ nữ mang thai và vừa sinh. Trong thai kỳ, vòng eo không dùng để so với ngưỡng; theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa. Sau sinh, vùng bụng cần thời gian để trở lại, nên đọc số đo trong những tháng đầu cần thận trọng.

Người có vùng bụng to vì lý do khác mỡ. Bụng chướng hơi, có dịch, có khối u hay thoát vị đều làm vòng eo tăng nhưng không phải do mỡ. Bụng to nhanh, căng cứng hoặc kèm đau thì cần đến cơ sở y tế, không đối chiếu với bảng ngưỡng.

Người tập thể hình với cơ bụng dày. Cơ bụng phát triển và khung sườn rộng có thể đẩy vòng eo lên gần ngưỡng trong khi lượng mỡ thấp. Trường hợp này nên xem thêm tỷ lệ mỡ đo bằng phương pháp phù hợp.

Vượt ngưỡng một chút và vượt nhiều: đọc khác nhau ra sao

Vòng eo không phải công tắc bật tắt. Người có vòng eo 81 cm và người có vòng eo 98 cm đều "vượt ngưỡng 80 cm", nhưng hai trường hợp khác nhau rất xa. Vì thế, khi đọc số đo, nên để ý khoảng cách tới ngưỡng và hướng thay đổi theo thời gian chứ không chỉ một câu có hay không.

Một cách đọc dễ hiểu là chia làm ba vùng: dưới ngưỡng châu Á, giữa ngưỡng châu Á và mức thứ hai của Tổ chức Y tế Thế giới, và trên mức thứ hai. Với nam, ba vùng là dưới 90 cm, từ 90 đến 102 cm, trên 102 cm. Với nữ, ba vùng là dưới 80 cm, từ 80 đến 88 cm, trên 88 cm. Cách chia này chỉ để bạn dễ hình dung, không phải một thang chẩn đoán.

Hướng thay đổi cũng quan trọng không kém. Vòng eo đứng yên ở 91 cm trong nhiều năm khác với vòng eo tăng từ 84 lên 91 cm trong một năm. Trường hợp sau đáng được kể với nhân viên y tế hơn, dù con số cuối cùng giống nhau. Muốn đọc được hướng, bạn cần ghi số đo theo thời gian và đo theo cùng một cách.

Giới hạn của ngưỡng vòng eo

Thứ nhất, sai số đo. Đo lệch vị trí hoặc hóp bụng có thể làm số đo sai vài phân, đủ để đẩy một người từ dưới ngưỡng lên trên ngưỡng hoặc ngược lại. Trước khi lo lắng vì một con số, hãy đo lại cho đúng cách và lấy trung bình.

Thứ hai, vòng eo không phân biệt được mỡ dưới da và mỡ quanh nội tạng. Hai người cùng vòng eo có thể có lượng mỡ nội tạng khác nhau. Các phương pháp chụp chuyên dụng ở cơ sở y tế mới đo được phần này, và thường chỉ dùng khi có lý do.

Thứ ba, ngưỡng được xây dựng cho người lớn nói chung, không dành cho trẻ em và thanh thiếu niên; với lứa tuổi đó, việc đánh giá thuộc về nhi khoa. Thứ tư, vòng eo chỉ là một trong nhiều chỉ số. Một người có vòng eo trên ngưỡng nhưng huyết áp, đường huyết, mỡ máu ổn định và vận động đều đặn khác với người có cùng vòng eo nhưng các chỉ số kia đều nhích lên. Chỉ nhân viên y tế, khi nhìn đủ các thông tin, mới đánh giá được ý nghĩa của vòng eo với riêng bạn.

Khi nào nên mang số đo vòng eo đi hỏi

Nên trao đổi với nhân viên y tế khi vòng eo của bạn từ 90 cm (nam) hoặc từ 80 cm (nữ) trở lên và bạn chưa từng được kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu trong khoảng một hai năm gần đây. Cũng nên hỏi khi vòng eo tăng đều qua nhiều lần đo mà bạn không rõ vì sao.

Những trường hợp cần đi khám sớm hơn, không chờ lịch khám định kỳ: bụng to lên nhanh trong vài tuần, bụng căng cứng, đau, khó thở khi nằm, phù chân, hoặc cân nặng giảm trong khi bụng lại to ra. Những thay đổi này không thuộc phạm vi đọc ngưỡng ở nhà.

Khi đi khám, mang theo số đo vòng eo của vài lần gần nhất, ghi rõ ngày và vị trí đo. Bạn có thể hỏi: nơi khám dùng ngưỡng nào; với số đo này cần xét nghiệm thêm gì; nên đo lại sau bao lâu. Nếu bạn thấy mình lo lắng quá mức về số đo, đo nhiều lần mỗi ngày, hoặc ăn uống thất thường vì con số, hãy chia sẻ điều đó với nhân viên y tế hoặc tìm đến cơ sở y tế có chuyên khoa tâm thần, tâm lý.

Câu hỏi thường gặp

Vòng eo chuẩn của nam người Việt là bao nhiêu?

Ngưỡng thường dùng cho nam người châu Á, trong đó có người Việt, là 90 cm. Dưới mức này, mỡ vùng bụng được xem là chưa cao. Đây là đường kẻ để sàng lọc chung; đọc ý nghĩa với riêng bạn cần thêm các chỉ số khám định kỳ khác.

Vòng eo chuẩn của nữ là bao nhiêu cm?

Với nữ, cả ngưỡng thường dùng cho người châu Á lẫn mức thứ nhất của Tổ chức Y tế Thế giới đều là 80 cm. Mức thứ hai của Tổ chức Y tế Thế giới là 88 cm. Số đo phải lấy đúng vị trí giữa xương sườn cuối và mào chậu.

Vòng eo vượt ngưỡng có nghĩa là bị bệnh không?

Không. Vượt ngưỡng nghĩa là mỡ vùng bụng cao hơn mức nên có và đáng được để ý, không phải là một chẩn đoán. Nhân viên y tế sẽ xem thêm huyết áp, đường huyết, mỡ máu và tiền sử để đánh giá ý nghĩa của số đo.

Tại sao ngưỡng của người châu Á thấp hơn ngưỡng chung?

Ở cùng một vòng eo, người châu Á thường có tỷ lệ mỡ cơ thể và mỡ quanh nội tạng cao hơn người gốc châu Âu, và các thay đổi chuyển hoá xuất hiện sớm hơn. Vì vậy nhiều hướng dẫn trong khu vực dùng 90 cm cho nam và 80 cm cho nữ.

Người cao tuổi có dùng ngưỡng vòng eo giống người trẻ không?

Ngưỡng con số thường vẫn được dùng chung, nhưng cách đọc khác. Cột sống cong và cơ bụng yếu làm vòng eo lớn hơn dù mỡ không tăng nhiều, nên nhân viên y tế thường xem vòng eo của người cao tuổi cùng cân nặng, sức cơ và khả năng đi lại.

Vòng eo dưới ngưỡng thì có cần theo dõi nữa không?

Vẫn nên đo lại vài tháng một lần để biết xu hướng. Một vòng eo dưới ngưỡng nhưng tăng đều qua nhiều lần đo vẫn là thông tin hữu ích. Đo theo cùng một cách và ghi lại ngày đo để so sánh được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138